Ovo su neke od najzanimljivijih svetskih zastava – evo kako su nastale

Prva asocijacija na određenu državu je svima verovatno – zastava. Pored toga što je nacionalno obeležje, ovaj komad tkanine se može protumačiti na više načina. Predstavlja opasnost ako se nalazi na vrhu gusarskog broda sa lobanjom i kostima, dok bela zastava na bojnom polju označava simbol mira i slobode. 

Pre nego što krenemo sa listom najzanimljivijih nacionalnih zastava moramo znati kako su, uopšte, zastave to postale. 

Kratka istorija zastava: kako i kada su nastale zastave? 

Prvobitno su korišćene u vojsci kako bi se obeležilo područje bitke, ali je pravo poreklo zastava nepoznato. Nazivaju se veksiloidi (vexilloid) i pretpostavlja se da su nastali na području antičkog Egipta ili u Asiriji, a koristila ih je i svaka rimska legija radi lakšeg organizovanja garnizona tokom ratnih pohoda. Na prostoru današnjeg Irana nađeni su ostaci bronzane zastave iz III milenijuma pre nove ere. 

Zastave od platna, kakve danas poznajemo, potiču iz Kine iz vremena dinastije Džou. Te prvobitne platnene zastave imale su životinjske motive i poštovale su se na sličan način kao i vladar. Proširile su se na indijski potkontinent, zatim na jugoistočnu i zapadnu Aziju, a u Evropu ih prenose tek Muslimani. 

Tokom poznog srednjeg veka, na evropskoj teritoriji, zastave sa heraldičkim motivima su u širokoj upotrebi. Koristile su se u bitkama kao sredstvo prepoznavanja – viteza je bilo lakše preopoznati preko zastave, nego preko grba koji je bio naslikan na štitu. 

Sa novim geografskim i tehničkim otkrićima menja se i upotreba zastava. U XVII veku svaki trgovački brod morao je da ima istaknutu zastavu zemlje za koju plovi. Iz njih će nastati i današnje zastave. Sa jačanjem nacionalnih pokreta, pred kraj XVIII i na početku XIX veka stvara se i potreba za isticanjem narodnih simbola i obeležja. U to vreme novonastale države usvajaju svoje zastave koje su najčešće nastajale iz srednjovekovnih, heraldičkih zastava.

Danas postoje zvanične, nezvanične i zastave za signalizaciju. U širokoj su upotrebi, a njihovo korišćenje je regulisano zakonom. Pa čak i jarboli kada se kupuju i postavljaju, moraju da budu u skladu sa zakonskim propisima. Gde god da odete, ispred svake državne institucije u svetu, videćete zastavu na jarbolu, kao jedno od osnovnih državnih i nacionalnih obeležja. Iza svake stoji posebna priča o nastanku, a mi vam u nastavku izdvajamo tri možda i najunikatnije najunikatnije. 

Mozambik – najkontroverznija državna zastava

Na prvom mestu se nalazi zastava koju mnogi smatraju jednom od najkontroverznijih na svetu. Pored Gvatemale, Bolivije i Haitija, zastava Mozambika sadrži sliku oružja i cilj je da predstavi dugotrajnu borbu za nezavisnost. Usvojena je 1983. godine nakon što je država Mozabik stekla nezavisnost od Portugala. 

Mozambik je bio kolonija Portugala od 1498. pa sve do 1975. godine. Za svo to vreme, na području ove zemlje korišćenja je portugalska zastava, sa malim modifikacijama, tako da je na crvenom delu zastave bio grb Portugalije. Dok su se kolonizatori pripremali da odu, zemlja je bila u haosu zbog loše ekonomske situacije. To ih je  gurnulo u desetogodišnju borbu za nezavisnost. Stoga se nemojte začuditi kad na putovanju u ovu egzotičnu zemlju vidite AK -47 na zastavi! 

Zelena boja označava bogatstvo zemlje, bele linije označavaju mir, crna predstavlja afrički kontinent, žuta simbolizuje mineralne resurse zemlje, a crvena borbu za nezavisnost. Puška Kalašnjikov predstavlja odbranu, otvorena knjiga simbolizuje važnost obrazovanja, motika predstavlja poljoprivredu zemlje, a zvezda simbolizuje marksizam i internacionalizam.

Godine 2005. održano je takmičenje za dizajn nove zastave Mozambika. Parlamentarna opozicija Mozambika želela je da se uklone dva simbola: zvezda, koju su videli kao predstavnicu komunističke prošlosti zemlje i pušku Kalašnjikov, za koju su tvrdili da je nespojiva sa zemljom koja pokušava da bude mirna nakon građanskog rata. Vladajuća stranka, tvrdila je da je sličnost zvezde sa komunističkim simbolom slučajna i da puška predstavlja borbu nacije za nezavisnost, pa je predlog odbačen.

Butan – zemlja zmajeva

Kraljevina Butan je zemlja koja se nalazi na istočnim obodima Himalaja u južnoj Aziji. Ima samo dva suseda – Kinu sa severne i Indiju sa južne, zapadne i istočne strane. Zbog izolovanog položaja, o razvoju njene zastave pre 1949. godine ne zna se mnogo. Izgled koji danas ima usvojen je u periodu od 1969 – 1972. godine, a izmene koje je zastava pretrpela su minorne.

Tradicionalno se veruje da je zvuk grmljavine u mnogim planinama i dolinama Himalaja glas zmajeva. Druga hipoteza tvrdi da se pojam simbolizovanja suvereniteta i države u obliku zmaja pojavio u susednoj Kini i da su ga vladari Butana usvojili kao simbol kraljevske porodice početkom 20. veka.

Zmaj, koji je prvobitno bio zelene boje, sada je beli, što simbolizuje čistoću i odanost različitih etničkih grupa u zemlji, a telo mu je opuštenije nego u prethodnoj verziji iz 1949. Žuto-narandžasta boja simbolizuje moć kralja, kao šefa sekularne vlade, dok je narandžasto-crvena povezana sa budističkim učenjem i verskim opredeljenjem nacije.

Kako su narandžasta i žuta u jednakom delu na zastavi, to znači da budizam i kraljevstvo imaju isti značaj u monarhiji i da su predstavljeni kao njihova vodeća sila. Zanimljivo je da zmaj drži bisere, koji su bogatstvo i prosperitet Butana, i u isto vreme reži, što prikazuje snagu i moć kraljevstva.

Nishoki – Zastava Sunca

S obzirom da je Japan zemlja izlazećeg Sunca, ne čudi nas što je upravo Sunce centralni element na ovoj zastavi.  Tokom XIX veka je bila zvanična zastava trgovačkih i ratnih brodova. Formalno je usvojena tek 1999. godine, a pre toga se nijedan zakon nije bavio ovim pitanjem. 

Japansku zastavu mnogi smatraju previše jednostavnom, sa belom pozadinom i crvenim krugom na sredini. Crveni krug treba da predstavlja prosperitetnu budućnost Japana, a bela boja predstavlja čistoću, iskrenost i integritet.

Simbol izlazećeg sunca bio je strogo zabranjen u periodu okupacije Japana nakon Drugog svetskog rata, zbog svoje militarističke i imperijalističke konotacije. Zanimljivo je da je smatraju uvredljivom u zemljama sa jakim anti – japanskim osećanjem, pre svega u Kini i Južnoj Koreji. 

Sunce igra važnu ulogu u japanskoj mitologiji i religiji, jer se kaže da je car direktni potomak boginje sunca Amaterasu, a legitimitet vladajuće kuće baziran je na toj vezi sa glavnim božanstvom preovlađujuće šintoističke religije.

Dimenzije nacionalne zastave su izuzetno specifične. Dužina i visina moraju biti u razmeri 3 prema 2, a crveni krug mora biti tačno centriran tako da zauzima 3/5 širine zastave. 

Iako je nacionalna zastava zamišljena kao jedinstveni simbol države, mnoge zemlje imaju slične zastave. Primeri uključuju zastave Monaka i Indonezije, koje se samo malo razlikuju u proporcijama i crvenoj boji, zastave Holandije i Luksemburga, koje se razlikuju proporcionalno kao i u upotrebljenoj nijansi plave boje, kao i zastave Rumunije i Čada koje se razlikuju samo u nijansi plave. Iako su neke sličnosti slučajne, mnoge zajedničke karakteristike nastale su kao posledica burne, zajedničke i imperijalističke istorije.